Nạp Giáp: gán can chi cho mỗi hào
Quẻ chỉ thể hiện âm dương, chưa có ngũ hành. Nạp Giáp gán cặp can chi cho sáu hào theo quy tắc cố định, để so sinh khắc — bước đầu luận quẻ.
Vì sao phải nạp can chi?
Quẻ gieo chỉ có sáu hào âm dương, chưa hiện ngũ hành. Lục Hào dựa vào sinh khắc; nạp can chi cho mỗi hào một hành để phân tích. Nạp Giáp (纳甲) truyền thống gắn với phái Kinh Phòng thời Hán.
Bắt đầu từ Bát Quái
Mỗi trong 64 quẻ ghép hai quái ba hào. Ba hào dưới là nội quái, trên là ngoại quái. Tám quái: Càn, Khôn, Chấn, Tốn, Khảm, Ly, Cấn, Đoài (乾、坤、震、巽、坎、离、艮、兑). Nạp Giáp gán như dưới.
| Quái | Thiên can | Làm nội quái (hào 1, 2, 3) | Làm ngoại quái (hào 4, 5, 6) |
|---|---|---|---|
| Càn (乾) | Nội: Giáp (甲); ngoại: Nhâm (壬) | Tý, Dần, Thìn (子、寅、辰) | Ngọ, Thân, Tuất (午、申、戌) |
| Khôn (坤) | Nội: Ất (乙); ngoại: Quý (癸) | Mùi, Tỵ, Mão (未、巳、卯) | Sửu, Hợi, Dậu (丑、亥、酉) |
| Chấn (震) | Canh | Tý, Dần, Thìn (子、寅、辰) | Ngọ, Thân, Tuất (午、申、戌) |
| Tốn (巽) | Tân | Sửu, Hợi, Dậu (丑、亥、酉) | Mùi, Tỵ, Mão (未、巳、卯) |
| Khảm (坎) | Mậu | Dần, Thìn, Ngọ (寅、辰、午) | Thân, Tuất, Tý (申、戌、子) |
| Ly (离) | Kỷ | Mão, Sửu, Hợi (卯、丑、亥) | Dậu, Mùi, Tỵ (酉、未、巳) |
| Cấn (艮) | Bính | Thìn, Ngọ, Thân (辰、午、申) | Tuất, Tý, Dần (戌、子、寅) |
| Đoài (兑) | Đinh | Tỵ, Mão, Sửu (巳、卯、丑) | Hợi, Dậu, Mùi (亥、酉、未) |
Ví dụ: Càn và Cấu
Thuần Càn có nội ngoại đều Càn, nên mỗi nửa dùng nạp can chi tương ứng:
| Câu thứ position | Thuần Càn (乾为天) | Ngũ Hành | Thiên Phong Cấu (天风姤) | Ngũ Hành |
|---|---|---|---|---|
| Thượng hào | Nhâm Tuất | Thổ | Nhâm Tuất | Thổ |
| Hào năm | Nhâm Thân (壬申) | Kim | Nhâm Thân (壬申) | Kim |
| Hào bốn | Nhâm Ngọ (壬午) | Hỏa | Nhâm Ngọ (壬午) | Hỏa |
| Hào ba | Giáp Thìn (甲辰) | Thổ | Tân Dậu (辛酉) | Kim |
| Hào hai | Giáp Dần | Mộc | Tân Hợi (辛亥) | Thủy |
| Sơ hào | Giáp Tý | Thủy | Tân Sửu (辛丑) | Thổ |
Ở Cấu, ngoại quái vẫn Càn nên ba hào trên không đổi. Nội quái thành Tốn, ba hào dưới dùng Tân Sửu, Tân Hợi, Tân Dậu (辛丑、辛亥、辛酉).
Sau nạp can chi là gì?
Can chi hỗ trợ ba bước: so hành hào với hành cung để an Lục Thân; dùng can ngày gieo an Lục Thú; dùng vị trí quẻ trong cung định Thế Ứng. Nạp Giáp là điểm đầu.
Nội dung trang này giới thiệu kiến thức văn hóa truyền thống, chỉ mang tính tham khảo, không phải là dự đoán hay bảo đảm về vận mệnh, sức khỏe, hôn nhân hay tài lộc.